Torbaya Patates Ekip Katmanlar Halinde Hasat Etme

Balkonda bir metrekare yer varsa patates yetiştirebilirsiniz. Torba yöntemi, bahçesi olmayan ya da toprağı taşlı, ağır olan herkes için gerçek bir çözüm. Kazma yok, sırt ağrısı yok; hasat zamanı torbayı deviriyorsunuz, patatesler önünüze dökülüyor. Üstelik katman katman toprak ekleyerek gövdenin gömülü kısmını uzatınca aynı bitkiden daha fazla yumru alıyorsunuz. Aşağıda torbada patates yetiştirme işini baştan sona, kendi başınıza uygulayabileceğiniz şekilde anlatıyorum.

Torbayı ve Tohumluğu Seçmek

Her torba olmaz. Kök hacmi yetersiz kalırsa yumrular ceviz boyunda kalıyor. Tek bitki için en az 30 litre, rahat çalışmak için 40-60 litre hacim hedefleyin.

• Kumaş büyütme torbaları: Hava alır, fazla su damlar, katlanıp saklanır. En pratik seçenek.
• Rafya çuval veya yem torbası: Ucuz. Alt kısmına 8-10 delik açın, kenarlarını dışa doğru katlayın.
• Plastik kova, boya kovası: Kullanılır ama tabanı mutlaka delinmeli. Koyu renkli kaplar yazın aşırı ısınır, gölgeye alın.

Tohumluk için market patatesi de işe yarar, fakat filizlenmeyi engelleyici madde uygulanmış olabilir. Emin olmak isteyen sertifikalı tohumluk patates alsın. Ceviz büyüklüğündeki küçük yumruları bütün dikin. Yumru yumruk kadarsa, her parçada en az iki göz kalacak şekilde bıçakla kesin ve kesik yüzeyler kabuk bağlasın diye 2-3 gün serin, gölge bir yerde bekletin.

Ön filizlendirme

Dikimden 2-3 hafta önce yumruları tek sıra hâlinde bir yumurta kolisine veya kasaya dizin. Gözlerin çok olduğu taraf yukarı baksın. Aydınlık ama serin bir yer ideal. 1-2 santimlik kısa, kalın, mor-yeşil filizler istiyoruz; karanlıkta oluşan uzun, beyaz, ipince filizler taşımada kırılır.

Harç Hazırlığı ve Dikim

Patates gevşek, hava alan, humuslu bir ortam sever. Sadece bahçe toprağı koyarsanız sulamayla birlikte sıkışır, çamurlaşır ve yumru şişemez. Karışımı şöyle kurun:

• 2 ölçek elenmiş bahçe toprağı veya torf/kokopit
• 1 ölçek olgunlaşmış kompost ya da yanmış hayvan gübresi
• 1 ölçek perlit, iri kum veya elenmiş pirinç kabuğu
• Bir tutam odun külü (varsa) — potasyum ihtiyacına iyi gelir

Kendi kompostunuzu üretiyorsanız işiniz kolay; mutfak atıklarından çıkan olgun kompost bu karışımın en değerli parçası. Taze gübre kullanmayın, kabukta lekelenme ve çürüme riski artar.

1. Torbanın kenarlarını aşağı katlayarak yüksekliğini 20-25 santime düşürün. Böylece dip kısma güneş ve hava girer.
2. Tabana 10-15 santim harç doldurun.
3. 40 litre torbaya 1-2 yumru, 60 litreye 3 yumru yerleştirin. Sıkıştırmayın; kalabalık torba bol küçük patates verir.
4. Üzerine 8-10 santim harç serpin, hafifçe bastırın, iyice sulayın.
5. Torbayı günde en az 6 saat güneş gören bir yere koyun.

Dikim zamanı bölgenize göre değişir: son don tarihi geçtikten sonra, toprak 8-10 dereceye ulaştığında. Torbanın avantajı taşınabilir olması; ani don haberi gelirse torbayı duvar kenarına çekip üstünü örtebilirsiniz.

Katman Ekleme: Yöntemin Kalbi

Patates yumruları kökten değil, toprak altındaki gövdeden çıkar. Gövdenin gömülü kısmı uzadıkça yumru sayısı artar. Bu yüzden bitki büyüdükçe toprak ekliyoruz.

• Filizler 15-20 santime ulaşınca, alt yaprakları kapatacak kadar (yaklaşık 10 santim) harç ekleyin. Katlı torbanın kenarını bir tur açın.
• Bitki yine 15-20 santim uzayınca aynı işlemi tekrarlayın.
• Üst 2-3 yaprak seti daima açıkta kalsın; yaprakları tamamen gömmek bitkiyi zayıflatır.
• Torba tepeye kadar dolduğunda katman ekleme biter. Genelde 3-4 tur yeterli.

Yeşile dönmüş, güneş görmüş patates solanin içerdiği için yenmez. Bu yüzden yumruları örten toprak katmanı hep en az 5 santim olsun. Toprak yerine yarı çürümüş yaprak, saman veya kuru ot da kullanabilirsiniz; malç mantığıyla hem gölgeler hem nem tutar.

Su ve besleme

Torba topraktan çok daha hızlı kurur. Sıcak günlerde her gün kontrol edin: parmağınızı 3-4 santim batırın, kuru geliyorsa sulayın. Alt delikten damlayana kadar can suyu verin; azar azar ıslatmak yüzeysel kök yapar. Çiçeklenme dönemi en kritik an, o günlerde susuz kalan bitki içi boş veya çatlak yumru verir. Beslemede azottan uzak durun; yaprak yapar, patates yapmaz. Çiçekten sonra 15 günde bir potasyum ağırlıklı sıvı gübre ya da seyreltilmiş kompost çayı yeter.

Sık görülen sorunlar

Hasat: Katman Katman Sökmek

İki hasat şekli var