Marulu Kesip Kesip Hasat Etme: Sürekli Prodüksiyon
Marulu kökünden söküp bitirmek zorunda değilsiniz. Yaprakları belirli bir yükseklikten kesip bitkiyi toprakta bırakırsanız, göbek merkezinden yeniden yaprak çıkarır. Bu yönteme "kes-gel" ya da marul sürekli hasat denir. Tek ekimden üç, dört, bazen beş kez ürün alabilirsiniz. Balkonda bir saksı, bahçede yarım metrekare yer bile aylarca salata verir.
Yöntem Nasıl İşliyor?
Marulun büyüme noktası gövdenin dip kısmındadır. Yaprakları dışarıdan içeriye doğru üretir. Bu noktaya zarar vermediğiniz sürece bitki üretmeye devam eder.
- Kesim yüzeyi toprak seviyesinden 3-5 cm yukarıda olmalı.
- Çok dipten kesersen büyüme noktası gider, bitki durur.
- Çok yüksekten kesersen yaprak sapları odunlaşır, yeni sürgün zayıf kalır.
- Kesimden sonra 10-15 gün içinde yeni yapraklar toparlanır.
Hangi Türler Uygun?
Hepsi aynı tepkiyi vermez. Göbek bağlayan tipler tek kesimliktir.
| Tür | Sürekli hasada uygunluk |
|---|---|
| Yağlı / kıvırcık yaprak marul | Çok uygun, 4-5 kesim |
| Meşe yapraklı marul | Çok uygun, yavaş ama istikrarlı |
| Roka | Çok uygun, en hızlı toparlayan |
| Ispanak, pazı, mizuna | Uygun, dış yaprak toplama daha iyi |
| Marul (göbekli, salatalık tipi) | Zayıf, tek seferde hasat etmek daha mantıklı |
| Aysberg tipi | Uygun değil |
Karışık salata tohumu paketleri bu iş için satılır. İçinde farklı yaprak tipleri bulunur, hepsi kesime dayanıklıdır. Tohum ekimi zamanlarını planlarken bu karışımları ayrı bir sıraya ayırın.
Ekimden Kesime Kadar
Sürekli hasadın işlemesi için bitkinin sürekli beslenmesi gerekir. Her kesim bitkinin deposundan bir şey alır.
- Yeri hazırlayın. Gevşek, humuslu toprak şart. Dikim öncesi bir avuç olgun kompost karıştırın. Kompostunuz yoksa bahçe toprağına verim katma yöntemleri arasındaki yaprak çürüntüsü de işe yarar.
- Sık ekin. Göbek beklemediğiniz için aralıklar dar olabilir. Sıra üzeri 8-10 cm, sıra arası 15-20 cm yeterli.
- Tohumu yüzeye yakın bırakın. Marul tohumu ışık ister. 0,5 cm derinlik fazlasıyla yeter. Üstünü elekten geçmiş toprakla hafif örtün.
- Çimlenme boyunca nemi kaybetmeyin. Yüzey kuruyunca çimlenme durur. Günde bir kez ince süzgeçle su verin.
- İlk kesimi 10-12 cm boyda yapın. Yapraklar el ayası kadar olduğunda hazır demektir.
Kesim Tekniği
- Keskin makas ya da bıçak kullanın. Yırtarak koparmak dip kısmı zedeler.
- Sabah erken kesin. Yaprak diri olur, buzdolabında daha uzun durur.
- Bitkinin tamamını değil, sıranın bir bölümünü kesin. Böylece her hafta ürün gelir.
- Aletinizi bitkiler arasında silin. Hastalık taşımasın.
- Kesim sonrası dipte kalan sarı yaprakları temizleyin. Küf riskini azaltır.
Kesimler Arası Bakım
Bitki kesildikten sonra hızlı toparlanmak için su ve azot arar. Bu iki şeyi verirseniz döngü uzar.
- Kesimden hemen sonra sulayın. Kök bölgesine, yapraklara değil.
- İki kesimde bir hafif besleme yapın. Kompost çayı ya da elenmiş kompost yeterli. Aşırı azot yaprağı yumuşak yapar, yaprak biti çeker.
- Toprağı malçlayın. Kıyılmış çim, saman ya da yaprak. Nem tutar, kesim yüzeyine toprak sıçramasını engeller.
- Yaz aylarında gölge sağlayın. Marul 25 derece üzerinde tohuma kaçar. Domates, fasulye gibi uzun bitkilerin doğu tarafına ekmek pratik bir çözümdür.
- Salyangoza dikkat. Yeni sürgünler onların en sevdiği şeydir. Kepek ya da kırık yumurta kabuğu şeridi işe yarar. Doğal çözümler bölümündeki bira tuzağı da uygulanabilir.
Ne Zaman Vazgeçmeli?
Hiçbir bitki sonsuza kadar vermez. Şu belirtiler bitişi gösterir:
- Gövde uzayıp ortadan çiçek sapı çıkıyor.
- Yeni yapraklar küçük ve sert geliyor.
- Yaprak tadı belirgin şekilde acılaşmış.
Bu noktada bitkiyi sökün, kökü toprakta bırakabilirsiniz. Sap ve yaprakları kompost yığınına atın. Çiçeğe kaçan bir iki bitkiyi bırakıp tohum toplamak da mantıklıdır; marul tohumu kolay olgunlaşır.
Kesintisiz Salata İçin Ekim Takvimi
Sürekli hasat tek başına yetmez. Kesimler arasında boşluk oluşur. Bunu ardışık ekimle kapatın.
- Her 2-3 haftada bir yeni bir kısa sıra ekin.
- İlkbaharda ve sonbaharda ekim hızı yüksektir, yazın yavaşlar.
- Yazın gölgede fide yetiştirip serinleyince yerine dikin.
- Sonbahar ekimi soğuk çerçeve ya da alçak tünel altında kışı geçirir. İlk kesim erken ilkbaharda gelir.
- Ekim tarihlerini bir